2008-2009 Eğitim-Öğretim Yılı ……….. Lisesi 10 TM-B Sınıfı Dil ve Anlatım Dersi

Birinci Dönem İkinci Yazılı Sınav Sorularıdır.

1.      Aşağıdaki ifadelerin sonuna doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. (10 p)

·         Üslup, amaca ve alıcıya göre değişmez. (   )

·         “Nazım Hikmet en başarılı şairimizdir.” cümlesi nesnel anlatımlı bir cümledir.(   )

·         Öyküleyici anlatımda amaç; olayı okuyucunun gözü önünde canlandırmak, anlatmak istenileni bir olay içerisinde vermektir. (   )

·         Mikrop, hava, rüzgar sözcükleri somuttur. (   )

·         Gözlemci bakış açısında anlatıcı, olup biteni bir kamera sessizliğiyle izler. (   )

2.      Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları doldurunuz. (10 p)

·         Kişiden kişiye değişmeyen, kanıtlanabilen bilgilerin kullanıldığı anlatıma …………… anlatım denir.

·         Kelimelerin yeni bir anlam ifade etmek için yan yana gelerek oluşturduğu söz

gruplarına ………………………… denir.

·         Bir metinde dil ögelerinin dil bilgisi kurallarına uyularak yan yana getirilmesine ………………. adı verilir.

·         Hikayede en çok …………………… ve ……………….. anlatım türleri kullanılır.

3. Kavuşmak bir gün toprağa

Bir bahar cümbüşü olmak

Dört mevsimde ayrı ayrı

Tabiatın düşü olmak.

Yusuf Ziya Ortaç

Yukarıdaki dörtlükte işlenen temayı belirtiniz. (5 p)

4. Zambaklar en ıssız yerlerde açar,
Ve vardır her vahşi çiçekte gurur.
Bir mumun ardında bekleyen rüzgar,
Işıksız ruhumu sallar da durur,
Zambaklar en ıssız yerlerde açar.

Sezai Karakoç

Yukarıdaki metindeki altı çizili bağdaştırmaların türlerini yazınız. (10 p)

5. Doğrudan ve dolaylı anlatıma birer örnek cümle yazınız. (10 p)

6. (I) Çağımız sorunlarla dolu; ama bence en büyük sorunumuz doğanın öldürülmesi sorunudur. (II) Doğayla birlikte kendimizi de öldürdüğümüzün farkında değiliz. (III) Eğer farkında olsaydık şu an can çekişen doğayı öldürmeyi sürdürmezdik. (IV) Biz bu çağda biraz da, sevgiyi yitirdik. (V) İnsanın birbirini sevmemesi bize çoğa mal oldu, gittikçe de büyük yıkımlara sebep olacaktır. (VI) bütün kötülüklerin başı olarak sevgisizliği görmekte hiç sakınca olmamalı.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragrafın kaçıncı cümleyle başlaması uygun olur? (10 p)

A) II. B) III. C) IV. D) V. E) VI.

7. S. Kudret, iyi söylemiş, söylemiş ama bilir kendisini sevdiğimi, bir öğüdüm olacak, darılmasın; “On beş yaşında genç kız” diyor. Bir kız on beş yaşında da ihtiyar olmaz ya!”

Yukarıdaki parçada yazar anlatımın hangi kuralına aykırılıktan yakınmaktadır? (5 p)

A) Duruluk B) Açıklık C) Doğruluk D) Yalınlık E) Akıcılık

8. Belirtme durum eki olan “-i” ile iyelik eki “-i” arasındaki farkı birer örnekle açıklayınız. (10 p)

9. (I) Bir zamanlar hep bir yazarın yakınında onun tanığı olarak yaşama hayalleri kurardım. (II) O çalışacak, ben çevresinde dönecek, yazdıklarını temize çekecektim. (III) Hiçbir yazarın çevresinde birileri varken yazacağını düşünemiyordum.(IV) O da benim bu koşuşturmamı, beyninin gözlenebileceği bir pencereyi bana açık tutarak karşılayacaktı. (V) Sonraları bu hayalim de diğer hayallerim gibi ömrünü tamamladı.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?(10 p)

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

10. Mutfaktaydık, tek eliyle patates tenceresini, kocaman tahta bir çatal, bir de bez yakalamıştı.O durumda başladı anlatmaya: “Nasıl olacak?” Dışarısı soğuktu, içerisi sıcak. İki kişiydik bizim sınıftan. Başımızdaki çavuş bizden dört yaş büyüktü. İlkin deliklerden gördüklerimizden gördüklerimizle oyalanıyorduk. Sonra sonra, karlı çamurlu ovalardan başka bir şey seçemez olduk. Dışarısı buz gibi dondukça içerisi cayır cayır yanıyordu.

Bu parçanın anlatımında hangi anlatım türlerinden yararlanılmıştır?(10 p)

11. “Acı” sözcüğünü farklı bağlamda iki cümlede kullanınız. (10 p)